NEDDERDÜÜTSCH AUTORENDREPEN 2025
Reinhart Grimm
Ole Twiet, Sünndagslüden un en Bronz’lööv
Utsneed ut dat Vertellen vun en Bummel dörch de Ooltstadt vun Lübeek
Un de Spazeergang geiht los in en heel smalle Twiet an en fröhen, kolen Sünndagmorgen
in’n Martmaand. Is noch allens still. Noch liggt de griese Heven deep op de Dacken, de
Tilgenkark – dat is de plattdüütsche Naam för St. Ägidien – de Tilgenkark neeg bi verstickt
ehren Toorn baven in den Morgendaak. De Voss bruut över de Stadt, as man so seggt,
wenn dat so nevelig is. Dat graut al bilütten, man de ole Twietenlanteern schient noch op
dat grave Koppsteenplaaster, Moos un Grasspieren un Suerklever twüschen de Steens.
Links un rechts de Regen vun de olen Hüüs, klörig ok al in’n schummerigen Fröhdunst,
roden Tegel, baven de Treppengeveln ut’t Middelöller, denn hoge witte Fassaden, welk wat schetterig, welk schier, mit flache Dacken, ok över tweehunnert Johren oolt, un gröne, gele, brune Huuswänn ut jüngere Tieden. „Düvekentwiet” lees ik op dat ole Stratenschild an en Wand. Is noch narms en Duuv to sehn oder to hören an düssen fröhen Morgen. Man dor baven, de lütte Rootsteert, wat singt de nu al in’n Mart? Dor op den Topp vun dat Backsteenhuus huukt he. Dat hallt so zoort un leeflich dör de Twiet dör. Is noch nich so wiet, roden Jan, verdo di nich, Vörjohr kümmt eerst tokamen Maand, in’n April. Büst wull goot toweeg an’n fröhen Morgen. Un kiek de dore Swartdrussel, de twüschen de Plaastersteens in’t Moos pickt. Do flüggt se op, schellt un schafutert un sett sik baven op de Muer, achter de tohööch en drögen Barkenboom rutreckt.
„Wat büst du so opreegt, Geelsnavel?”, lacht de Rootsteert vun sienen Geveltopp dal, „is doch en freedlichen Morgen.”
„Lach du man to dor baven”, antert de Drussel un wüppsteert jibbelig, „aver kiek mal, wat hier achterüm ansleken kümmt.”
En Katt duukt sik in en Muerlock un kickt achter de Swartdrussel ran. De sitt op de Muerkant un spektakelt op de Katt dal as man een.
De rode Jan singt: „Maakt ji dor nedden, wat ji wüllt, mi kann hier op’t Dack nüms wat andoon.”
In düssen Ogenblick warrt de Katt mi wies, dreiht sik üm un löppt, höörst nix, de Twiet dal, un, bams, wohrt se sik weg achter de Böög. Dat begööscht de Swartdrussel, se lett dat Krakelen na, flustert op un verswinnt achter de Muer.
De Rootsteert tirileert un denkt: „Villicht kümmt vundaag doch noch de Sünn rut un wiest, dat dat warme Vörjohr doch nich mehr so lang op sik töven lett.” Denn swirrt se ok af.
Un de Twiet liggt wedder still ünner den sieden Morgenheven.
Middewiel bün ik nu an den Klingenbarg ankamen, een vun de grötteren Plätz in de
Ooltstadt.
Ik kiek hier vun’n Klingenbarg ut in all veer Hevensrichten, un neem jümmers ik henkieken do, seh ik ole grote Backsteenkarken: de Marienkark, dor de velen lütten Toorns vun’t Raathuus vör, de Peterskark, de Tilgenkark, neem ik jüst herkamen bün, un na Süden to, en beten wat bargdal, den Doom in siene Pracht. Un miteens fangt dat Klingen an, een Klock toeerst, denn twee un dree, un denn heel gau lüüdt se all, all de Klocken vun all de fief Karken hier op de Ooltstadtinsel. Dat is dat Sünndagslüden vun Lübeek, elkeen Sünndag fröh Klock acht. Dat schallt un bruust so schöön dör de Straten un Twieten un Plätz dör as en stiefe Bries. Nu eerst fangt de Sünndag richtig an, dat jubileert allerwegens över de Hüüs, dat is en Freid un Högen, de Sünn much an’n Heven strahlen. Du kannst de enkelten Klocken reinweg nich mehr ünnerscheden, du höörst man noch en eenzigen Klang, luut un herrlich, du föhlst di stapelboots in’n Himmel bi den Herrgott un siene Engels.
Na teihn Minuten is dat wedder vörbi, allens liggt wedder boomstill in’n Morgendunst. Man dat warrt nu doch wat lichter. Ahnst du över de Huusdacken liesen de Sünn? As dat lett, fangt se bilütten dat Schienen an, de Sünn. Dat hefft de Sünndagsklocken maakt.
Dor achtern, na Süden to, de twee Toorns vun’n Doom, wo majestäätsch böhrt se sik in den Heven op. Dor marscheer ik nu hen, hen to’n grönen Doomplatz – opstünns noch nich so gröön, de Bööm noch kahl in’n Martmaand.
Kiek de dore Bronzlööv op den hogen Steensockel. Stolt richt he sik op un drauht na de Stadt hen, woneem ik herkaam: „Wohrscho! Miene Kark! De heff ik buen laten, ik, vör Johrer tachentighunnertföfftig.” Hinnerk de Lööv is dat.
„Krieg di mal wedder in, Hinnik, wat deist du so groot?”, segg ik wat frech un drook. „Büst gor nich so oolt, jüst föfftig, büst jo nich mal en Original, blot en Afgööt vun den Lööv in Bruunswiek, de is de echte Lööv ut de olen Tieden.”
Nu kunn ik noch frecher un droker warrn un to de Bronz’plastik hoochropen, dat se sik mal nich so oppumpen schall, dotiets 1166 in Bruunswiek, as se nee opstellt weer, do hett dat Lüüd geven, de lacht hebbt, dat dat ja gor keen Lööv nich is, sünnern dat he mehr as en Hund utsehn deit. Man dat tro ik mi denn doch nich, anners kümmt he noch vun den Sockel dalhüppt un bitt mi in de Waad. Dat laat ik mal ehrder na.
Un so bliev ik denn dorbi, dat he blot en Afgööt vun den Lööv in Bruunswiek is.
Kickt he minnachtig vun sien Podest op mi dal un brummt: „Liekers, ik bün Hartog Hinnerich, de Lööv vun Lübeek, ik heff den Doom buut, un ik heff düsse Stadt grünnt.”
Nee, Hinnik, grünnt hest du Lübeek nich, op’t hööchst hest du ehr weddergrünnt.
Hinnerich de Lööv, Hartog vun Sassen, kloor nich dat Sassen vun vundaag, sünnern dat Sassen vun’t twölfte Johrhunnert, düsse Hinnerich de Lööv, hett de nu Lübeek grünnt oder nich? Nipp un nau hett he Lübeek nochmol nie grünnt, nadem dat de Stadt al eenmal grünnt worrn weer, nämlich vun en Graaf Adolf. Un düsse Graaf Adolf weer dorbi west, ut Lübeek en rieke Hannelssiedeln to maken. De Kooplüüd harrn Herens in de Oostsee fungen, harrn de mit Solt ut en Soltstock in Oldesloe insüert un denn mit goden Winst un Profit in de hele Oostseewelt verköfft, bet na Nowgorod hen. Do hett Hinnerk en langen Hals maakt, düssen olen Niedhamel. De wull nich, dat de lütte Graaf rieker worr as he sülven, de grote Hartog. Wat maakt he? He slutt de Soltmien in Oldesloe dicht, seggt, dat is em siene Soltmien, un Adolf un de Lübekers hefft dor nix in to snuven. Sodennig kunnen de Hökers ehre Geschäften nich mehr maken. Denn hett Hinnerk – weer di dat nich en achtertückschen Schubberjack? – denn hett he Adolf dwungen, em Lübeek to verköpen, jümmerhen för’n oordigen Pries. Un denn hett he de Stadt nochmal nie grünnt, un he see, dat de Stadt nu em tohören dee. Un he maak de Soltmien in sien Oldesloe wedder apen un laad all Kooplüüd in, wiederhen dat Solt ut Oldesloe to halen. He bood jüm sogor an, bavenhento de Soltmienen in Lümborg (Lüneburg) to bruken, de ok em tohöör, gegen en deegte Afgaav, versteiht sik.
„Achtertücksch?”, brummt de Lööv. „Plietsch weer dat.”
Nee, Hinnik, dat weer nich plietsch. Du hest blot mehr Macht hatt as de Graaf.
„Tjä, so weer dat dotiets”, grummelt he dor baven op sienen Steensockel, böhrt sein Hööft wedder stolt tohööchd un drauht na de Stadt to: „Wohrscho! Miene Kark! Miene Stadt!”